Polisa inwestycyjna – czy rzeczywiście oznacza inwestycję?

Czym są polisy inwestycyjne? Czy warto je mieć? Klienci banków i towarzystw ubezpieczeniowych coraz więcej myślą o zarobieniu dodatkowych pieniędzy. Co prawda mają już ubezpieczenie na życie, w razie nieszczęścia los bliskich nie będzie niepewny. Jednakże cechą „zwykłych” polis na życie jest to, iż korzyści z produktu można doświadczyć tylko na wypadek naszej śmierci. Właściwie efektów płacenia składek nie dane nam będzie odczuć. A może zacząć inwestować? Firmy ubezpieczeniowe i banki wyszły naprzeciw swoim konsumentom i stworzyły przeróżne produkty łączące w sobie ochronę ubezpieczeniową oraz element powiększania uzbieranego przez lata kapitału.

Polisa inwestycyjna a „zwykłe” inwestowanie- jaka różnica?

Istnieje kilka możliwości inwestowania. Do głównych sposobów należy:

  • samodzielne inwestowanie na giełdzie,
  • inwestowanie w fundusze inwestycyjne (TFI),
  • wykupienie polisy na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (UFK), czyli polisy inwestycyjne.

Samodzielne inwestowanie na giełdzie jest najbardziej ryzykowną opcją. Wymaga od nas wiedzy na temat narzędzi inwestowania oraz rynku kapitałowego. Jest dodatkowo czasochłonne i niezwykle ryzykowne jeżeli jesteśmy początkującymi, dlatego też nie jest polecane dla osób „zielonych”, a więc słabo zaznajomionych z prawami giełdy. Pomocne przy inwestowaniu na własną rękę są domy maklerskie, które ułatwiają stawianie pierwszych kroków- oferują m.in. doradztwo oraz szkolenia.

Inwestowanie w fundusze inwestycyjne to inwestowanie poprzez Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych (TFI). Są to organy zarządzające powierzonymi środkami według ustalonej polityki finansowej, które w naszym imieniu rozporządzają funduszami i portfelem papierów wartościowych. Jest to pośrednia forma inwestowania, która jest bardzo podobna do samodzielnej gry na giełdzie z tą różnicą, że istnieje pośrednik w osobie TFI, która zapewnia profesjonalne zarządzanie naszymi pieniędzmi. Tym samym jest to rozwiązanie zapewniające większe bezpieczeństwo i rozproszenie ryzyka inwestycyjnego w porównaniu do samodzielnego wykupowania akcji. Jednakże nadal należy liczyć się z ryzykiem inwestycyjnym, podobnie jak w przypadku inwestowania na własną rękę.

Polisa inwestycyjna to połączenie elementu ochrony ubezpieczeniowej i pomnażania zgromadzonego kapitału. Ubezpieczenie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym to polisa na życie oraz inwestowanie w TFI w jednym. Klient towarzystwa ubezpieczeniowego, który decyduje się na wykup takiej polisy płaci składkę, która jest dzielona na dwie części- jedna z nich idzie na zapewnienie wypłaty odpowiedniej sumy ubezpieczenia w razie śmierci, a druga służy do wykupienia jednostek uczestnictwa w UFK, które z kolei inwestowane są w TFI. Jest to niewątpliwie dobre rozwiązanie dla klientów lubiących produkty 2 w 1, ale mimo zapewnienia wypłaty gwarantowanej części odszkodowania w razie śmierci ubezpieczonego, to wciąż trzeba mieć na uwadze ryzyko inwestycyjne- zysk nie jest gwarantowany.

Jak widać podstawowa różnica między tymi trzema formami inwestowania jest wyraźna- pośrednictwo w lokowaniu pieniędzy. Zajmując się samodzielnie grą na giełdzie nie wciągamy w to innych instytucji, przez co unikamy opłat za zarządzanie portfelem. Ale pośrednie inwestowanie ma podstawową przewagę w osobie profesjonalistów, którzy mając doświadczenie umiejętnie będą rozporządzać naszymi pieniędzmi.

Jednakże nadal pozostaje dylemat- co wybrać? TFI czy UFK, które jest lepsze?

TFI- plusy i minusy

Inwestowanie w TFI niesie za sobą szereg pozytywów:

Jak wcześniej zostało wspomniane, Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych działają w oparciu o ustaloną przez siebie politykę inwestycyjną. Ale nie oznacza to braku możliwości samodzielnego decydowania o lokowaniu pieniędzy- mamy do wyboru szereg różnych funduszy, które opierają się o różne strategie i różne papiery inwestycyjne. Mamy więc możliwość przystosowania charakteru inwestowania do własnych potrzeb. Do wyboru mamy agresywne fundusze akcji, bardziej stabilne fundusze zrównoważonego wzrostu, czy też fundusze obligacji lub rynku pieniężnego.

Kolejnym plusem jest charakter wspólnotowy inwestowania. TFI jest w końcu funduszem, przez co gromadzone są środki wszystkich uczestników wpłacających swoje pieniądze. Pozwala to na wypracowanie dużo większego zysku niż wykupowanie akcji w pojedynkę. Im więcej osób uczestniczy w procederze, tym większe szanse na zyski i wypracowany kapitał jest większy. Dodatkowo dochodzi jeszcze dywersyfikacja ryzyka, która oznacza rozłożenie ryzyka na dużą liczbę papierów wartościowych. Fundusz mając w swoim posiadaniu pulę środków, którymi może rozporządzać nie będzie wykupował akcji tylko jednego rodzaju a mnogość różnych, przez co ryzyko dużych strat jest zmniejszone. Strata w jednej akcji może zostać nadrobiona przez zysk drugiej.

Elastyczność inwestowania niewątpliwie jest dodatkowym atutem TFI. Decydując się na inwestowanie możemy w każdym momencie wycofać się, sprzedać swoje udziały i wypłacić pieniądze bez konsekwencji ze strony Towarzystwa. Ponadto wpłat możemy dokonywać w najdogodniejszym dla nas momencie i w wysokości nienarzuconej przez fundusz. Przygodę z inwestowaniem można zacząć już od 100 zł- i to wszystko bez konieczności regularnych wpłat.

TFI oznacza profesjonalne zarządzanie pieniądzem. Inwestowaniem kieruje wyspecjalizowany podmiot, który zatrudnia certyfikowanych zarządzających. Pieczę nad prawidłowym wykonywaniem powierzonych zadań sprawuje Komisja Nadzoru Finansowego, dlatego fundusz aby miał prawo działać musi spełniać określone wymogi formalne, kapitałowe i prawne.

Istotnym atutem mającym wpływ na wybór TFI jest porównywalność i transparentność. Zgodnie z polskim prawem wszystkie towarzystwa inwestycyjne muszą spełniać konkretne wymogi informacyjne. Zarządcy funduszami mają w obowiązku ogłaszanie wyników wycen, które pozostają do dyspozycji wszystkich zainteresowanych. Niezależne media i instytucje maja możliwość analizy wyników danego TFI na tle innych funduszy, przez co łatwo jest je porównać. Dochodzi do tego jeszcze brak ukrytych opłat i prowizji- informowanie klientów w sposób klarowny i bezpośredni o kosztach inwestowania jest obowiązkiem (poprzez tzw. karty funduszy i prospekty informacyjne).

Niestety lokowanie pieniędzy w TFI ma również swoje minusy:

TFI pobiera opłaty za zarządzanie pieniędzmi klientów. Inwestując należy liczyć się z następującymi kosztami:

  • opłata za zarządzanie– jest to najważniejsza opłata, z niej pokrywane są koszty działania funduszu. Wyrażana jest w procencie kwoty zainwestowanych środków w skali roku. Jest to opłata stała, trwająca przez cały okres inwestowania,
  • opłata dystrybucyjna– to wynagrodzenie dystrybutora funduszu. Jest to procent od wpłaconej kwoty, który nie jest uwzględniany w procesie inwestowania (wpłacając 100 zł przy opłacie dystrybucyjnej rzędu 5% realnie inwestujesz 95% kwoty),
  • opłata umorzeniowa– to potrącenie części wypłaty na rzecz dystrybutora. Opłata umorzeniowa jest wyrażona w procencie wypłacanych środków z funduszu (decydując się wypłacić 100 zł przy potrąceniu umorzenia rzędu 3% to faktycznie otrzymamy 97 zł w gotówce),
  • oplata za zmianę lub konwersję– to opłata na rzecz TFI za przenoszenie naszych środków między subfunduszami firmy.

Na szczęście wielu opłat można uniknąć np. zarządzając środkami poprzez stronę internetową wybranego TFI. Jedyną pewną opłatą są koszty zarządzania funduszem.

Dodatkowymi kosztami jakie musimy ponieść jest podatek od dochodów kapitałowych. Wynosi on aż 19%, jednakże potrącany jest on nie od całej wartości jednostek, a tylko od zysku. Należy mieć na uwadze to, że podatek Belki pomniejsza nasz zysk tylko w przypadku wypłaty środków lub zmiany subfunduszy, czyli generalnie rzecz ujmując podatek dotyczy zbycia jednostek uczestnictwa.

Wadą funduszy inwestycyjnych jest bez wątpienia brak pewności co do ceny jednostki uczestnictwa. Ma ona kluczowe znaczenie w wypadku gdy zdecydujemy się sprzedać nasze jednostki i zainwestować gdzie indziej. Przez to, ze nie dokonujemy przeniesienia środków samodzielnie, jesteśmy zmuszeni zaczekać do dnia następnego, aż zgłoszona dyspozycja zostanie zrealizowana przez pracownika funduszu. Jeżeli trafiliśmy na gorszy okres na giełdzie i wartość akcji spada w zastraszającym tempie, to niestety jesteśmy narażeni na dalsze straty do czasu realizacji przeniesienia lub wypłaty.

Klient na domiar złego nie ma bezpośredniego wpływu na decyzje wybranego funduszu. Zwykle dostęp do szczegółowych informacji na temat aktywów dysponowanych przez firmę jest niemożliwy. Uczestnik będąc jednym z wielu nie ma wpływu na decyzje jakie, kiedy i w jakiej ilości nabyte powinny zostać papiery wartościowe. Jedynym krokiem jaki można podjąć w takiej sytuacji jest zmiana funduszu.

Do najbardziej oczywistej wady należy zaliczyć ryzyko inwestycyjne. Powierzając nasze pieniądze funduszowi inwestycyjnemu możemy być jedynie dobrej myśli. Niestety nikt nie może nam zagwarantować zysku, co gorsza istnieje również możliwość utraty wszystkich zainwestowanych środków. Giełda jest nieprzewidywalna i nawet TFI nie maja na nią wpływu.

Polisy inwestycyjne – plusy i minusy

Posiadanie polisy z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym to zalety:

Podstawowym atutem polisy inwestycyjnej jest ochrona ubezpieczeniowa. Ubezpieczenie na życie zabezpiecza bliskich ubezpieczonego na wypadek jego śmierci poprzez wypłatę ustalonego w umowie odszkodowania. Jest to główny plus przemawiający za polisą inwestycyjną- w przypadku tradycyjnego inwestowania, nie można liczyć na bezpośrednią ochronę ze strony towarzystw inwestycyjnych. Co prawda możemy w razie problemów finansowych wypłacić pieniądze z funduszu, jednakże polisa na życie ustala z góry gwarantowaną sumę ubezpieczenia. Jest to zapewnienie wypłacenia odszkodowania.

Polisy inwestycyjne oprócz ochrony niosą za sobą właściwie te same plusy co inwestowanie w fundusze inwestycyjne– możliwość wyboru strategii oszczędzania (agresywna, zrównoważona lub bezpieczna), wsparcie profesjonalistów w przypadku wykupienia określonego portfela, czy też rozłożenie ryzyka na różne fundusze. Dodatkowo UFK korzysta z szerszej gamy funduszy niż TFI, co daje jeszcze większą swobodę w wyborze i dopasowanie sposobu inwestowania do swoich potrzeb.

Wybierając polisę inwestycyjną możemy liczyć na pewną korzyść podatkową. W odróżnieniu od inwestowania w TFI, dzięki Ubezpieczeniowym Funduszom Kapitałowym jesteśmy zwolnieni od płacenia podatku Belki w przypadku przenoszenia środków między funduszami. Towarzystwa ubezpieczeniowe korzystają z pewnej luki w prawie, która mówi o tym, iż ubezpieczeń nie można zaliczyć do dochodów, dlatego też nie zostają one opodatkowane. Podatek od dochodów jest ściągany tylko w przypadku samodzielnego wykupu ubezpieczenia. Idąc dalej, odszkodowanie, które zostaje wypłacone w razie śmierci ubezpieczonego jest zwolnione z postępowania spadkowego, dlatego że wskazujemy w umowie osoby uposażone, wypłata pieniędzy następuje do 30 dni od dnia zgłoszenia zdarzenia objętego ubezpieczeniem. Świadczenie to nie wchodzi w skład masy spadkowej więc podatek od spadków i darowizn nie jest potrącany. Egzekucja sądowa i komornicza również jest ograniczona, gdyż komornicy mogą zająć jedynie 25% wartości polisy.

Kolejnym atutem polisy inwestycyjnej jest jej edukacyjny wydźwięk- narzuca na ubezpieczonych oszczędzanie. Podpisanie umowy polisy zmusza nas do comiesięcznego odkładania pieniędzy, co pozwala na odłożenie całkiem pokaźniej sumy na późniejsze lata życia, można doliczyć do tego wypracowany zysk. Atut ten jest najwyraźniejszy w przypadku ubezpieczenia inwestycyjnego na życie i dożycie, kiedy to suma ubezpieczenia jest wypłacona nie tylko gdy ubezpieczony umrze ale i dożyje wskazanego w umowie wieku. Dzięki temu w przyszłości oprócz podstawowej emerytury można liczyć jednocześnie na dodatkową gotówkę. Ludzie niepotrafiący oszczędzać mają zapewnione nadprogramowe środki utrzymania na stare lata.

Polisa inwestycyjna niestety posiada również wady:

Podstawowym minusem ubezpieczenia z funduszem kapitałowym są bardzo wysokie opłaty, które niejednokrotnie mogą przewyższyć koszty inwestowania w TFI razem z podatkami. Mogą one w większej mierze pomniejszyć część inwestowaną składki oraz sam wypracowany zysk. Do podstawowych kosztów polisy należą:

  • koszty wstępne– to potrącenie części składki w pierwszych latach inwestowania. W wielu przypadkach osiągają one zawrotne wysokości rzędu nawet 90% wpłaconych środków. W praktyce opłata wstępna oznacza umniejszenie inwestowanych pieniędzy do minimum na okres 2-3 lat,
  • opłata administracyjna– to koszty samego „przechowywania” pieniędzy. Opłaty administracyjne są stałe na cały okres ubezpieczenia i wyrażone są kwotowo (zwykle wynosi od 6 do 12 zł miesięcznie),
  • koszty zarządzania– to opłaty, które pobierane są z tytułu zarządzania pieniędzmi w funduszu. Wysokość kosztów zarządzania uzależniona jest od funduszu, w którym alokowane są jednostki (wynoszą one od 0,5% do 4% składki),
  • opłata za ryzyko– uzależniona jest od wieku i płci ubezpieczonego. Towarzystwo ubezpieczeniowe pobiera opłatę ze względu na różnicę między gwarantowaną sumą ubezpieczenia a uzbieranym kapitałem. Ciężko jest określić generalną wysokość opłaty za ryzyko, wynosi ona od kilku groszy do kilkudziesięciu zł miesięcznie,
  • opłaty operacyjne– są to koszty czynności jakich dokonujemy na wykupionych jednostkach uczestnictwa. Dotyczą one konwersji środków między funduszami czy też zmiany wysokości alokacji składki. Operacjami są również zmiany częstotliwości opłaty składek i wysokości sumy gwarancyjnej oraz wypłata środków z rachunku dodatkowego. Koszty wyrażane są jako procent wartości aktywów lub w stałej kwocie (np. 3% wartości jednostek lub 20-50 zł za operację),
  • opłata likwidacyjna– są to koszty zamknięcia rachunku i rozwiązania umowy ubezpieczenia, wyrażane są w procencie wypłaconej kwoty. Opłata ta najwyższa jest w pierwszych latach trwania ubezpieczenia, wtedy potrafi wynosić aż 100% wypłaconych środków. Na szczęście z czasem procent ten maleje do wielkości ok. 2-3%.

Jak widać opłaty związane z prowadzeniem inwestycji połączonej z ubezpieczeniem są bardzo wysokie, rezultatem czego inwestowana jest zaledwie część wpłaconych przez nas pieniędzy.

Za wadę polis z UFK można uważać również zbyt dużą swobodę w wyborze funduszów. Przez jednych uważana za zaletę, przez innych może być niestety dużym minusem. Dlaczego? Ponieważ klient, który nie zna się na inwestowaniu będzie narażony na ryzyko nietrafnych wyborów funduszy. W przypadku inwestowania w TFI operujemy tylko funduszami w obrębie danego towarzystwa i decydujemy jedynie o strategii zarządzania pieniędzmi, natomiast UFK jest pojęciem szerszym- polisa inwestycyjna daje wybór inwestowania w różne fundusze w dowolnym współczynniku alokacji składek. Niestety nie każdy jest znawcą praw giełdy i tym sposobem zamiast pomnożyć pieniądze może niestety dużo stracić.

Nawiązując do poprzedniej cechy ciężko jest nie wspomnieć o ryzyku inwestycyjnym. W przypadku Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych ryzyko jest jasne, natomiast wybierając UFK często jesteśmy mamieni obietnicą gwarancji stałego kapitału. W niektórych ofertach część ubezpieczeniowa składki jest symboliczna, przez co suma ubezpieczenia jest znikoma. Istnieją również zapisy mówiące o tym, że odszkodowanie stanowi np. 103% wartości polisy. W rezultacie ochrona ubezpieczeniowa potrafi być jedynie złudzeniem. Wiele zależy od samej umowy ubezpieczenia, co narzuca kolejny mankament polis.

Umowy ubezpieczeń z UFK nie są ujednolicone, co oznacza dowolność ubezpieczycieli w ustanawianiu warunków ubezpieczenia. Tak więc polisa inwestycyjna u jednego ubezpieczyciela oznacza rozdzielenie składki na dwie części w równych proporcjach, przez co suma gwarancyjna jest akceptowalna, u drugiego towarzystwa zaś może oznaczać inwestowanie właściwie całej składki. Przez takie rozbieżności w umowach praktycznie niemożliwym jest porównanie polis. Dodatkowo prawo nie narzuca firmom obowiązku bezpośredniego informowania o wszystkich kosztach utrzymania polisy, przez co klient narażony jest na ukryte opłaty. Ponadto towarzystwa ubezpieczeniowe nie mają w swoim obowiązku ukazywania wyników swojej działalności. W przeciwieństwie do TFI, ujednolicenie umów ubezpieczenia z funduszem kapitałowym jest wciąż prawnie nieuregulowane.

Ostatnią słabością UFK jaka zostaje do wskazania jest na pewno jej nieelastyczność. Podpisując polisę nakładamy na siebie obowiązek regularnego opłacania składek, nierzadko przez długi okres czasu. Skąd mamy pewność, iż za 10 lat nadal będziemy w stanie przeznaczyć pieniądze na utrzymanie ubezpieczenia? Dodatkowo istnieje kwestia horrendalnie wysokich opłat likwidacyjnych, w razie problemów finansowych nie będziemy w stanie wypłacić uzbieranego kapitału. Przez okres co najmniej 2 lat od podpisania polisy wszystkie środki, które chcemy pobrać zostają wchłonięte przez opłaty likwidacyjne, więc jesteśmy zmuszeni kontynuować ubezpieczenie bez możliwości korzystania z własnych pieniędzy. Paradoksalnie rzecz ujmując, ubezpieczenie, które powinno dawać poczucie finansowego bezpieczeństwa, może być w rzeczywistości batem nad głową.

UFK czy TFI? Porównanie

Nie mogąc się zdecydować, która opcja jest w ostateczności najlepsza, warto jest porównać obie propozycje pod względem tych samych cech:

Cecha TFI UFK
Ochrona ubezpieczeniowa Nie Tak, w zależności od sumy ubezpieczenia
Fundusze inwestycyjne- liczba dostępnych opcji Mniejszy wybór Większy wybór
Samodzielność dokonywania wyboru Nie, jednostki szczegółowo są rozporządzane przez pracowników, wybieramy jedynie rodzaj środków inwestycyjnych i ogólna strategię działania Tak, w obrębie wybranych funduszy inwestycyjnych. Dalej środki rozporządzane są przez pracowników
Opodatkowanie – podatek dochodowy (19% od zysku w razie konwersji i wypłaty pieniędzy) – podatek od spadku i darowizn – podatek dochodowy (19% tylko na wypadek wypłaty pieniędzy)
Opłaty – koszty zarządzania
– koszty dystrybucyjne
– koszty umorzeniowe
– koszty za zmianę lub konwersję
– koszty wstępne
– opłata administracyjna
– koszty zarządzania funduszami
– opłata za ryzyko
– opłaty operacyjne
– opłata likwidacyjna
Częstotliwość i wysokość wpłat Dobrowolna Regularne składki w tej samej wysokości, obowiązek narzucony przez umowę
Gwarancja utrzymania kapitału Brak Brak, gwarantowana jest tylko suma ubezpieczenia
Porównywalność ofert Tak, poprzez karty funduszy i prospekty informacyjne Nie, brak szczególnych obowiązków prawnych w zakresie inwestowania. Umowy sporządzane są w różny sposób, bez ujednolicenia

Dla kogo polisa inwestycyjna?

Polisa inwestycyjna jest opcją szczególną. Będąc hybrydą polisy na życie i inwestowania w fundusze, nie do końca jest opcją jasną w odbiorze. Dla kogo tak naprawdę jest przeznaczona?

Z pewnością jest to rozwiązanie dla osób mających korzystną sytuację finansową, które mogą przez najbliższe 10, 15 czy 20 lat spłacać regularne składki. Niestety dla statystycznego Kowalskiego opłacanie składek przez tak długi okres może okazać się zbyt dużym obciążeniem. Wysokość wpłacanych kwot też nie pozostaje bez znaczenia, gdyż ewentualne opłaty mogłyby „zjeść” niski kapitał, nawet uniknięcie podatku Belki nie uratowałoby wtedy naszych oszczędności. Tylko przy średnich lub dużych wpłatach polisa inwestycyjna jest opcją bardziej opłacalną niż fundusze inwestycyjne.

A co z ochroną ubezpieczeniową? Co prawda wypłata odszkodowania w razie śmierci jest gwarantowana, jednakże nie musi być ona w wysokości satysfakcjonującej. Polisa inwestycyjna tak naprawdę jest polisą tylko z nazwy, gdyż z reguły nie gwarantuje wypłaty całości świadczenia, a tym bardziej nie obiecuje zysku. Nie należy kupować polisy inwestycyjnej mając jedynie na celu ubezpieczenie! Ochrona w tym wypadku jest jedynie dodatkiem, który służy głównie odroczeniu w czasie zapłaty podatku od dochodów.

Więc może lepszą opcją jest wykupienie oddzielnie ubezpieczenia na życie i jednostek w TFI? Na pewno jest to lepsze rozwiązanie dla ludzi niezdecydowanych lub nie podejmujących długofalowych decyzji. Zwykła polisa na życie jest z reguły prosta- opłacana jest składka, ochrona trwa, jeżeli decydujesz się zrezygnować to nic cię nie powstrzymuje i możesz zrezygnować w każdej chwili, bez zastanawiania się nad skutkami likwidacji ubezpieczenia. Z kolei fundusze inwestycyjne mają tą przewagę nad UFK, że można samemu decydować o wysokości i częstotliwości wpłat.

Podsumowując, polisa na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym jest opcją do rozważenia, jeżeli planujemy zacząć inwestować. Niemniej jednak jest to rozwiązanie, które jest najbardziej opłacalne dla konkretnej grupy osób. Jeżeli posiadasz stały dochód, który jest dość wysoki, nie zależy Ci na kompleksowej ochronie i planujesz inwestować długoterminowo, to z pewnością polisa inwestycyjna jest stworzona dla Ciebie.

Spodobał Ci się nasz tekst? Udostępnij go innym...
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin

Napisz komentarz